۳۹۸ مطلب توسط «حسنِ گُلی» ثبت شده است

خلاصه نویسی تکنیکی! آموزش خلاصه نویسی یک بار برای همیشه!

به نام خداوند بخشنده بخشایشگر

اصول اولیه خلاصه نویسی


کسی که زیستشو توی کنکور ، نود درصد زد ، زیست شناسی رو در سی صفحه خلاصه کرده بود و خونده بود … دوستم با هشت صفحه خلاصه ، فلسفه و منطقه هجده گرفت ! اینها گوشه ای از تاثیر بی نظیر خلاصه نویسی توی موفقیت های تحصیلی ما هستند . خلاصه نویسی هر درس با درس دیگه فرق می کنه و توی شیوه های مطالعه هر درس، نحوه خلاصه نویسی اون درس رو توضیح می دیم و الان مقدمات خلاصه نویسی رو بررسی می کنیم

**همزمان با متن پیش نرو !

اگه بخواید همزمان با متن پیش برید و خلاصه نویسی کنید ،باید بگیم شما دارید یک کپی از کتاب رو به صورت دست نویس تهیه می کنید !! … خلاصه نویسی باید بعد از خوندن دقیق و عمیق مطلب تهیه شه تا بفهمیم کدوم قسمت ها مهم هست و کدوماش می تونه حذف شه … خلاصه نویسی خوب یعنی خلاصه ترین حالت ممکن که حداکثر مطالب اون فصل رو یادمون بیاره

**حذف کلمات ربط دهنده

علاوه بر کلمات بیخود متن ، کلمات ربط دهنده هم می تونن با استفاده از علائم حذف شن مثلا به جای در نتیجه از فلش استفاده کنیم … یا مثلا قید های زیست رو اینطوری بهتر یاد بگیریم … توی کتاب می خونیم بیشتر آنزیم ها پروتئینی هستند … خلاصه نویسی می کنیم : آنزیم های پروتئینی>آنزیم های غیر پروتئینی

**درس های محاسباتی

خلاصه نویسی این درس ها به مراتب از درس های حفظی راحت تره ، چون با چند فرمول میشه اکثر مسائل کره زمین رو حل کرد! اما برای این درس ها باید دفتر تیپ بندی تهیه کنید یا وقتی سوال با تیپ جدید می بینید کنارش علامت بزنید . این باعث میشه یک دفتر داشته باشید که همه سوالای دنیا به همراه راه حلش توش باشه و اگه سوالی اومد شما کافی باشه جایگذاری انجام بدی!

**نمودار و جدول

اصلا یکی از هدف های خلاصه نویسی درک بهتر و حفظ بهتر متن هست … اگه مطالب اون متن های تو در تو رو نموداری کنیم یا توی جدول بنویسیم خیلی راحت تر می تونیم ازشون استفاده کنیم .

جذاب باش

از کاغذ های سیاه سفید کتاب فاصله بگیر . خلاصه نویسی هاتو حداقل با دو رنگ مختلف روی برگه های آچهار رنگی بنویس … بزار از کاری که می کنی لذت ببری ! دور و برتو با خلاصه نویسی های مهم مثل جدولای شیمی پر کن و سعی کن توی دنیای کنکور غرق شی!

**یه مرجع درست کن

وقتی تست حل می کنی و به نکته جدید برمی خوری اون نکته رو وارد خلاصه نویسیت کن تا خلاصه نویسیت بشه یکی از مهم ترین منابع کنکوریت!

**به نوشته هات اعتماد داشته باش!

بعضی ها به خصوص توی درس زیست دوست دارن خلاصه هاشون از کتابم کامل تر باشه ! یادتون باشه خلاصه نویسی بعد از فهمیدن متن کامل درس انجام میشه و مال مرور و خوندن سریع درس هست ، خلاصه نویسی حداکثر مطالب رو با حداقل زمان یادتون میاره … توی اون زمان شاید بتونید یک درس زیست رو خوب بخونید ولی اینطوری یک کتاب رو هم می تونید بخونید!



پیروز باشید!

احمد بهرامی،دانشجوی داروسازی شهید بهشتی،علاقه مند به مشاوره تحصیلی ودستیار مشاور استاد گلی


 

به نام خدای بخشنده و مهربان!

خلاصه نویسی یکی از مهم ترین مراحل روش مطالعه  pQrst میباشد که در این مجال کوتاه میخواهیم کمی راجع به ان صحبت کنیم و توضیح دهیم!

ذهن انسان به صورت ذاتی از تکرار متنفر هست! و برای اینکه درد این تکرار را کمی کمتر کنیم به خلاصه نویسی روی می آوریم! تا در دفعات بعدی که میخواهیم درسی را برای تسلط زیاد مرور کنیم ذهن ما توان بیشتر و بهتری برای بازیابی اطلاعات از حوضچه فراموشی داشته باشد!

اما خلاصه نویسی روش های مختلفی دارد که یاد گیری این روش ها میتواند شمارا در امر تسلط بر مباحث درسی بسیار یاری کند!

در این مقاله سعی میکنم روش خلاصه نویسی تکنیکی  به سبک دانش اموزان انسانی رو کمی توضیح و تشریح کنم! بدون شک شما هم با استفاده از این تکنیک ها میتوانید نتیجه دلخواه خودرا در امر مرور کسب کنید!(شما دانش اموز تجربی ریاضی هم میتوانید از این مقاله بهره ببرید)

دروس علوم انسانی با توجه به حجیم بودن مطالب با خلاصه نویسی میانه چندان خوبی ندارد! و به طور مثال درسی مثل تاریخ و جغرافیا را اگر بخواهیم خلاصه نویسی کنیم باید تمام مطلب را مشق وار بنویسیم! اما در اینجا میخواهیم تکنیک هایی را بررسی کنیم که این عمل را با حجم بسیار کم و بازدهی بسیار بالا برای شما انجام دهد!

برای شروع پیشنهاد میکنم چند ورقه a4 یا یک دفتر خلاصه نویسی تهیه کنید! چون خلاصه نویسی ها در دوران جمع بندی بسیار راه گشای شما شما خواهد بود

فصل یک(اصول خلاصه نویسی)

شاید در نگاه اول در مواجهه با حجم عظیم یک کتاب چند صد صفحه ای بسیار از خلاصه کردن ان نا امید شوید!

اما نکته جالب اینجاست که بیش از 70%مطالب این کتاب را کلمات ربط!جملات مرتبط دهنده و …. تشکیل میدهد و بهتر است بگوییم بسیاری از جملات ان به درد نخور است!

به طور مثال متن درس 6 دین و زندگی سه را با هم میخوانیم!

تشیع و وحدت مسلمانان!

(شناخت جایگاه شیعه در تاریخ اسلام و تبیین علمی و تاریخی حقانیت آن نباید ما را از مسئله ی مهم و حیاتی یعنی حفظ وحدت مسلمانان و تلاش برای سربلندی ،عزت،استقلال و حفظ منافع آن غافل کند: باورهای مشترک فراوان،مانند اعتقاد به خدا ، پیامبر(ص) ،قرآن،قیامت و … زمینه ساز وحدت بین ما مسلمانان است؛ به همین دلیل حفظ و تقویت وحدت بین شیعه وسنی و مبارزه با عوامل و برنامه های تفرقه انگیز یکی از اصول راهبردی انقلاب اسلامی است که هوشیاری و بیداری همگان را می طلبد.)

 

کلماتی که زیرشان خط میکشم به درد نخور هستند!

خوب چند مثال میزنم تا بقیه مطلب را خودتان بگیرید!

شیعه مگر جزء دین یهودیت است؟ شما از کودکی هزاران بار شنیده اید که شیعه و سنی مسلمان هستند! پس چه لزومی دارد که کلمه اسلام در میان باشد؟

مهم و حیاتی مگر هم معنی نیستند؟ چه لزومی دارد حیاتی باشد!

ما مسلمانان! منظورش شیعه و سنی نیست مگر؟ پس چرا ما مسلمانان باید باشد؟

 

و…..

همانطور که مشاهده کردید بسیاری از کلمات به درد نخور بودند! و ما توان حذف ان ها را داریم!

حالا سوال پیش می آید چطوری این متن تقریبا سنگین را خلاصه نویسی کنیم! با من ادامه دهید!

شناخت جایگاه شیعه  و تبیین علمی و حقانیت ان= (عدم غفلت) از مسئله مهم حفظ وحدت مسلمانان و تلاش برای سربلندی،عزت،و حفظ منافع!

موارد مشترک میان شیعه و سنی(اعتقاد به خدا،پیامبر،قران و قیامت) زمینه ساز    وحدت!

حفظ وحدت و مبارزه با عوامل تفرقه و بیگانه اصل راهبردی انقلاب اسلامی

شما تونستید چندین خط سنگین رو در 3 خط خلاصه کنید طوری که ذهن شما توان بهترین برای درک این مطالب داشته باشد!

یکی از مشکلات کتاب درسی این است که مطالب را به صورت طبقه بندی شده وارد کتاب نکرده! و صد درصد! یکی از دلایل محبوبیت کتاب های کمک اموزشی این است که متن را بصورت طبقه بندی شده و موضوعی وارد کتاب کرده!

خوب تا اینجا کمی با اصول خلاصه نویسی اشنا شدیم! و فهمیدیم که تمام کلمات یک متن مهم نیستند!



 

فصل 2 (تکنیک رمز گذاری در خلاصه نویسی)

تکنیک رمز گذاری را اکثر قریب به اتفاق بچه ها یاد دارند! و از ان استفاده میکنند اما ما میتوانیم از این تکنیک در خلال خلاصه نویسی هم استفاده بکنیم! و متن را خیلی اسوده به خاطر بسپاریم! متنی از کتاب تاریخ ایران و جهان دو (رشته انسانی ) را می آوریم!

ایلام نام خود را مدیون تورات و برخی گل نوشته های میان دورود است.

این سرزمین شامل:
دشت خوزستان و استان های فارس و بوشهر و قسمت هایی از کرمان و لرستان و کردستان است
که مردم آن دامدارو کشاورز بودند.
بیشترین اطلاعات تاریخی تمدن ایلام از شوش است.
دشت شوش حاصل خیزیش مدیون جریان رود دز است و انبار واقعی گندم و میوه و محل تلاقی راه های مهم آن زمان بوده.
ایلامی ها کشورشان را هل تمتی یعنی سرزمین خداوند مینامند
این تمدن به ایالاتی تقسیم میشد که هرکدام مستقل بودند اما به هنگام حمله همسایگان متحد میشدند.شاهان ایلام برای جلوگیری از جدا شدن ایالات به پیوند های خانوادگی وفادار میماندند.”

 

خوب شاید در نگاه اول حفظ کردن دشت خوزستان فارس بوشهر و… برایتان سخت باشد!

خوب تقصیری هم ندارید مغز وقتی با یک متن در هم ور هم برخورد میکند تمایلش برای درک ان خیلی کم است!(دلیل بی علاقه بودن بعضی ها به روزنامه)

حالا من بهتون ثابت میکنم که میشه این متن طولانی رو در طول چند خط طبقه بندی شده! و دوست داشتنی برای ذهن شما خلاصه کنم که ذهن شما اون رو به ساده ترین صورت ممکن یاد بگیره!

همان تکنیک بالایی را به کار میگیریم!

ایلام  نام  تورات- گل نوشته میان دو رود

شامل (فک بلخ) مردمش  دامدار و کشاورز بیشترین اطلاعات شوش! حاصلخیزی شوش     رود دز،انبار گندم،تلاقی راه های مهم!

نام ایلام  هل تمتی(سرزمین خدا) ایالات مستقل اما متحد در هنگام جنگ    پایدار ماندن به پیوند خانوادگی جلوگیری از تقسیم ایالات!

(رمز گشایی)(ف (فارس) ک(کرمان)ک(کردستان)ب(بوشهر)ل(لرستان)خ(خوزستان)

چقدر متن دوست داشتنی و خلاصه شد؟ و چقد راحت؟

ما چندین خط به ظاهر سخت رو با اسامی گوناگون تونستیم طوری خلاصه کنیم که به راحتی توان حفظ کردن ان را داشته باشیم!

امیدوارم تا بدینجا با دو مثالی که زدم متوجه شده باشید که دروس حجیم هم توان خلاصه شدن را دارند! به شرط اینکه در متن های طولانی و حجیم فقط کلمات کلیدی را یاد داشت کنیم و زیر ان ها خط بکشیم!

فصل 3(اصول رنگ ها در خلاصه نویسی)

شاید عنوان فصل شمارا کمی متعجب کرده باشد! ولی واقعیت این است که در خلاصه نویسی نمیتوان تمام جمله هارا با یک رنگ نوشت! برای اینکار چند خودکار تهیه کنید و گوشت و استخوان را از هم جدا کنید!

ارزش کلمات کلیدی بسیار بیشتر از کلمات مرتبط دهنده هستند! و شما باید توان این را داشته باشید که کلمات مهم را با خودکار مثلا صورتی یا بنفش بنویسید و نکات وصل دهنده را با خودکار ابی!

پس تمام خلاصه نویسی نباید تک رنگ باشد!

فصل 4(خلاصه کردن دروس مفهومی و سنگین)

کار ما در دروس محاسباتی مثل منطق و ریاضی و دیفرانسل و …. خیلی راحت تر از کار ما در دروس عمومی و حفظی هست!

چون با یک فرمول میتوان هزاران سوال را جواب داد!

در دروس حلیاتی نیازی نیست شما تمام مثال هارا بیاورید! یک مثال که شامل تمامی مبحث شود بس است!

فرمول را مینویسید و مثالی ترکیبی که شامل تمام فرمول باشد مینویسید! به طور مثال!

تعاریف مختلف در منطق(حد تام-حد ناقص-رسم تام-رسم ناقص)

ایا لازم هست که برای هر کدام مثالی بزنید؟ خیر! بعد از نوشتن فرمول انها مثالی اینچنین میزنیم!

انسان را در حد تام-حد ناقص-رسم تام-رسم ناقص معرفی کنید!) با این مثال شما تمام مبحث را مرور میکنید!پس لازم نیست برای هر کدام مثال جدا گانه ای طرح کنید!

به طور مثال در ریاضی!

برای مثال! فرمول دلتا یا همان b2-4ac و در ادامه  لازم نیست شما سوالی طرح کنید که یک بار جوابش در فرمول اول تمام شود و یک بار همراه با دومی!

مثالی طرح کنید که هر دو را شامل شود! و با حل یک تست هر دورا مرور کرده باشید!


فصل (پنج)

فصل 5 را فصلی در نظر گرفتم برای شما پر از مطالب جذاب پس با دقت با من ادامه دهید!

از کودکی ما در کاغذ های سفید و بی رنگ درس خواندن را یاد گرفتیم و ساعت ها مطالعه کتاب ها با این رنگ مارا خسته کرده!(دلیل روی اوردن انتشارات های مختلف به کاغذ های کاهی مدلی)

پس بهتر است در خلاصه نویسی از کاغذ های آ4 رنگی بهره ببریم تا تمایل ما برای خواندن زیاد شود!

نکته دوم اینکه جزوه تهیه کنیم! روی هم گذاشتن و یک میخکوب زدن بر روی چند کاغذ خلاصه نویسی شده و روی ان با خط خوش نوشتن خلاصه نویسی فلان درس از شما چیزی کم نمیکند! پس به خودتان روحیه دهید که شما هم میتوانید جزوه نویس معتبری شوید!

نکته سوم! و مهم! خلاصه نویسی را در مرور دوم و سوم انجام دهید! مبادا در مطالعه اول خلاصه نویسی کنید که در ان زمان شما هرچیزی را که میخوانید باید بنویسید!

نکته چهارم ، از خلاصه نویسی های خود عکس بگیرید و بک گراند کامپیوتر خود کنید و همچنین در گوشی ذخیره کنید و هرجا که بیکار شدید در مترو،اتوبوس،تاکسی، بر ای مرور سریع از ان ها استفاده کنید!

(برای این کار از فلش کارد هم میتوانید استفاده کنید! اما هیچ چیز جای نوشته خود شمارا نمیدهد)

نکته پنجم و اخر و طولانی( به جرات میتوان گفت خلاصه نویسی مهم ترین اصل درس خواندن تکنیکی میباشد! برایتان جالب هست که بدانید یکی از دوستان که زیست کنکور را بالای 90 درصد زد زیست را فقط در 30 صفحه خلاصه کرده بود؟)

یا برای شما جالب هست که بدانید یکی از دوستان از منطق وفلسفه 7 صفحه ای 18 گرفت؟

بلی! خلاصه نویسی مهم ترین رکن درس خواندن هست! و درس بسیار با خلاصه نویسی میتواند لقب اسان بر خود گیرد

درس خواندن اسان است خیلی هم اسان است! اما به شرط اینکه تکنیک رو بلد باشیم!

شاید هر دو نفری که در حال غرق شدن در دریا باشند خیلی تلاش کنند! ولی ان که شنا بلد باشد نجات پیدا میکند! چه بسا دوست شما روزی 15 ساعت مطالعه کند و غرق شود!

و شما با فراگیری این تکنیک ها روزی 5 ساعت مطالعه کنید و نجات یابید!کسی چه میداند!

شما با تکنیک خلاصه نویسی میتوانید دروس خودرا تا روز کنکور بار ها و بارها مرور و دوره کنید! و روز کنکور هیچ چیزی فراموش شما نشود!

حسن ختام!

این مقاله اختصاصی دوستان انسانی نوشته شده بود اما در اون به بچه های ریاضی فیزیک هم گوشه چشمی داشتیم که ان ها هم بتوانند از این تکنیک ها استفاده کنند!

پس دست به کار شوید ! یک خودکار ابی و یک رنگ دیگر وردارید! و در مرور دوم خود خلاصه نویسی کنید! و ده ها بار مرور کنید!

مطمئن باشید موفق خواهید شد!

 

اتمام!

 

روش مطالعه 8 مرحله ای دانشگاه هاروارد! رمز موفقیت برتر ها!

روش مطالعه 8 مرحله ای دانشگاه هاروارد! رمز موفقیت برتر ها!


در این بروشور سعی بر این است که پس از آموزش روش صحیح مطالعه، دانشجویان عزیز بتوانند از ابتدای سال تحصیلی، هدفمند و مؤثر به یادگیری دروس پرداخته و نتایج بهتری را از آن خود سازند. تاکنون روشهای مختلفی جهت مطالعه کتاب های درسی توصیه شده است، یکی از بهترین روشهای پیشنهادی روش (PQRST) است، که یک تکنیک مفید، موثر و سازمان یافته است. استفاده از این روش، از آن جهت توصیه می‌شود که می‌تواند، توانایی فراگیرنده را برای مطالعه، به خاطر سپاری و یادآوری مطالب درسی افزایش دهد.

مراحل روش PQRST

o این روش که براساس حروف اول مراحل پنج‌گانه آن نام گذاری شده است، دارای مراحل زیر است:

مرحله پیش‌خوانیPreview

o اولین گام برای مطالعه یک کتاب درسی بررسی مقدماتی (مطالعه اجمالی) آن است، در این مرحله، مطالب یک فصل برای دست‌یابی به یک دید‌کلی درباره موضوعات و بخشهای اصلی آن پیش‌خوانی می‌شود.
o پیش‌خوانی موجب درک بیش‌تر مطالب می‌شود چون، طی مطالعه اجمالی و آگاهی کلی فرد از موضوع مورد مطالعه، اجزاء کتاب و ارتباط آن با یکدیگر در نظر خواننده‌ی آن مفهوم بهتری پیدا می‌کند.
o مرحله پیش‌خوانی شامل: خواندن عنوان فصل، خواندن سطحی مطالب یک فصل، تمرکز و توجه روی عناوین بخش‌های اصلی و فرعی کتاب، نگاه‌گذار به تصاویر و مثال‌ها به ویژه خواندن دقیق بخش خلاصه آخر فصل است.

مرحله طرح سوال Question

o پس از خاتمه مطالعه اجمالی یک بخش، در این مرحله تعدادی از عناوین اصلی و فرعی، قسمتهای مورد مطالعه به سوال تبدیل می‌شود.
o در با در نظر گرفتن این مسأله که طرح سوال از محتوای درسی، حس کنجکاوی و انگیزه یادگیری را در خواننده کتاب افزایش می‌دهد، این امر باعث افزایش دقت و تمرکز فکری و در نتیجه سرعت و سهولت یادگیری می‌شود.
o عقیده‌ی روان شناسان، عامل کنجکاوی موجب افزایش اشتهای ذهن برای یادگیری بیشتر می‌شود و در نتیجه چنانچه اطلاعات حاصله ناشی از پرسش‌های معینی باشد، به راحتی ترکیب می‌شود و بیش تر در حافظه باقی می‌ماند.

مرحله خواندن Reading

o پس از مطالعه اجمالی و طرح سوالات برانگیزنده از عناوین کتاب درسی، قدم بعدی خواندن عمیق و دقیق محتوای درسی برای درک و فهم صحیح آن است.
o در این مرحله خواننده کتاب باید تلاش کند تا درباره آن چه که می خواند فکر کند و آن را با آموخته‌های قبلی خود مرتبط سازد.

مرحله به خود پس دادن Self-Recitation

o پس از خواندن دقیق مطالب، باید تلاش کرد تا ایده‌های اصلی محتوای مورد مطالعه بدون مراجعه به کتاب و از حفظ یادآوری شود.
o برای این کار یادگیرنده می‌تواند مطالب را ( با صدای بلند یا آهسته) به خود بازپس دهد.
o باید تلاش کرد تا به پرسشهای مطرح شده در مرحله سوم پاسخ داده شود و در صورت عدم امکان پاسخ‌یابی برای آنها بازگشت مجدد به متن اصلی و تکرار خواندن ضروری است.
در صورتی که قادر به بازگو کردن مطالب مطالعه شده در قالب کلمات و عبارات خود باشیم، می‌توانیم ادعا کنیم که آن مطالب را خوب یاد گرفته‌ایم.
o با استفاده از تکنیک به خود پس دادن، فاصله‌های خالی اطلاعات و خلاء یادگیری افراد آشکار می‌شود، و زمینه را برای سازماندهی مجدد مطالب در ذهن فراهم می‌سازد.
o به خود پس دادن، مرحله مرور و تکرار فعالانه مطالب درسی است که اگر آن را به کار نبریم، فراگیری فعال نداریم و علیرغم تلاش و صرف وقت برای خواندن، در هنگام یادآوری مطالب به ویژه زمان امتحانات با مشکل مواجه می‌شویم.
o تکنیک به خود پس دادن یکی از اصول اولیه تثبیت اطلاعات در حافظه است و باید زمان زیادی صرف مطالعه و از حفظ گفتن درس نمائیم.

مرحله آزمون Test

o پس از پایان مراحل چهارگانه در یادگیری محتوای درسی، می‌توان میزان یادگیری‌های تحقیق یافته خود را ارزیابی کرد.
o در این مرحله درمی‌یابیم که تا چه اندازه مطالب را خوب و عمیق آموخته‌ایم و کدام قسمت‌ها را خوب نیاموخته‌ایم تا به مطالعه جبرانی بپردازیم.
o درج سئوالات و تمرینات در پایان فصول کتاب به این منظور است که فرد در پایان مطالعه پس از ارزیابی خود، در صورت نیاز مراحل قبلی را مجدداً ارزیابی کند.
نکته مهم
*یکی از دلایل بروز اضطراب امتحان عدم رعایت قواعد مراحل چهارم و پنجم است. یعنی چون فراگیرنده، مطالب مطالعه شده را در ذهن خود سازماندهی نکرده و میزان تسلط خود بر محتوای درسی را نمی‌داند. در نتیجه احساس اضطراب استرس و نگرانی می‌کند.
*نظر به سودمندی و کارآیی روش فوق به دانشجویان عزیز توصیه می‌شود اصول و مراحل این روش را در مطالعات درسی خود به کار گیرند.
*استفاده از این روش در افزایش بازده یادگیری تأثیری قطعی دارد. اما مستلزم تمرین و تکرار است، و به صبر و حوصله و اراده قوی نیازمند است.

شیوه‌های مطالعه:
تنظیم برنامه

o از آنجا که به عنوان دانشجو کارهای زیادی دارید، بهتر است برای فعالیتهای روزمره خویش ( کار، تفریح، مطالعه، استراحت) برنامه‌های حساب شده‌ای داشته باشید تا هر کاری را به موقع انجام دهید.
o داشتن برنامه مشخص مطالعه، نیروی تمرکز حواس را زیاد می‌کند و مانع از انباشته شدن مطالب درسی را برای شب امتحان می‌شود.
برنامه مطالعه خود را واقع بینانه طرح‌ریزی کنید.
o برنامه مطالعه را به شکلی طراحی کنید که در مقابل حوادث غیرقابل پیش‌بینی انعطاف‌پذیر باشد.
o برای یک زمان محدود برنامه‌ریزی زیادی نداشته باشید.
o مطالعه مطالب پیچید‌ه‌تر را در ساعاتی که کارآیی بیشتری دارید، انجام دهید.
o اوقات غیر مولد خود را به کارهای آسان‌تر اختصاص دهید.
o مطلب بسیار مشابه را با هم مطالعه نکنید.
o در برنامه مطالعه یک روز، دروس متفاوتی گنجانده شود.
o به خود استراحت بدهید (برنامه یادگیری فاصله‌ای به نسبت یادیگری فشرده بازده بهتری دارد.)
o زمان مناسب مطالعه نباید طولانی باشد 1 ساعت بیشتر نباشد.
o هرگز مطالعه را به شب امتحان موکول نکنید.
o ضمن مطالعه فعال باشید یادداشت برداری و خط کشیدن زیر مطالب مهم موجب افزایش تمرکز حواس می‌شود.
o پس از خاتمه کلاسها موارد آموزشی را مرور کنید و به رفع ابهام‌های آن بپردازید تا بازده یادگیری شما افزایش یابد.
۲

تند خوانی!

نکته اول فقط تلقین و تلقین خودت هست که تر و فرزتر بخونی و مطلب رو کش قوس ندی  ۲ در هنگام مطالعه تـــعداد این توقف ها معمولا در افراد کند خوان به ۷ بار در هر سطر میرسد اما شما میتوانید این تعداد مکث را به ۳ بار در هر سطر کاهش دهید؛ ( از تمرینات هوازی استفاده کنید و نفس های عمیق در طول روز استفاده کنید) ۳ هنگام مطالعه چشمان خود را در طول سطور حرکت دهید و نه سر خود را. (طرز درست نشستن پشت میز و حتما با زیر پایی مناسب هم فراموش نشود) ۴ برای کاهش مکث ها و توقف ها میبایست حوزه دید خود را افزایش دهید. برای این منظور شما باید سعی کنید تا تصاویر واقع در گوشه چشمان خود رابدون اینکه بطور مستقیم به آنها نگاه کنید،ببینید. ۵ در هنگام مطالعه مکثــها و توقفهای چشمان خود را سطور کــاهش دهید. این همان تمرکزهای لحظه ای بروی حروف و واژه ها اسـت. مـا  هنگام خواندن هر یک از سطرهای یک مـتـن چشمان خود را بصورت جهشی بسمت جلو حرکت می دهیم اکنون هر میزان که ما این جهشــها را کـاهش دهیـم سـرعـت خـوانــدنمان نیز افزایش می یابد. ۶ واژه ها را گروه بندی کنید. ما دیگرآموخته ایم که چگونه حروف را با یکدیگر ترکیب کرده و کلمات را خوانده و درک کنیم. اکنون باید بیاموزیم که دسته ای از کلمات را با یکدیگر ترکیب کرده و یک جمله  را در آن واحد بخوانیم. و در قدم بعدی باید بیاموزیم که چگونه جملات را دسته بندی کرده و مفهوم کلی یک پاراگراف را استخراج کنیم. ۷ ثابت شده که دسته بندی واژه ها قوه ادراک و فهم را افزایش میدهد. بطور کلی مفهوم را آسان تر میتوان از یک دسته واژه استخراج کرد تا از کلماتمنفرد و حتی حروف تک. ۸ هیچگاه به عقب باز نگردید. اغلب افراد عادت کرده اند هنگام مطالعه به عقب بازگشته و واژه ها و یا قسمتهایی از متن را که بدرستی متوجه نشده اند را بازخوانی کنند. این کار فقط از سرعت خواندن شما میکاهد.(باید بتونی به خودت این تلقین کنی که هر مطلب رو با یکبار خوندن باید یادبگیرم)
 
۹ شما میتوانید با مطالعه تکمیلی قسمتهایی که بدرستی متوجه نشده اید را  درک کنید. شاید با خودتان بگویید که این باز خوانی مجدد هم زمانبر است. اما باز گشت  مکرر به عقب برای بازخوانی قسمتهای درک نشدهبه مراتب وقت گیر تر از مطالعه مجدد یک مطلب به روش تند خوانی ست. ۱۰ هدفمند مطالعه کنید. هدف خود را ازمطالعه هر مطلبی از پیش تعیین کنید. که چه نوع اطلاعاتی را میخواهید کسب کنید. این کار سبب میگردد تا شما اطلاعات غیر ضروری و حاشیه ای را  درفرایند مطالعه حذف کنید.(مثلا درسی که میخوای پیش خوانی کنی کفایت میکنه که کلیاتش پی ببری و کند خواندن جایز نیست) ۱۱ فقط کلمات و مفاهیم کلیدی را مطالعه کنید.در نگارش مطالب ناگزیریم پاره ای دستورات نوشتاری و ساختار صحیح جملات را  رعایت کنیم. اما هنگام خواندن نه.۴۰ تا ۶۰ درصد کل یک متناز واژه ها و حروف بی اهمیت و غیر ضروری (البته برای درک آن) تشکیل یافتهاست. مانند حروف ربط مانند”و” و  “یا”. بیاموزید تنها اسمها و افعال رابخوانید.(البته بجز درس زیست که اتفاقا" این مدل قیدها خیلی هم مهم هستن) ۱۲ نکات و مفاهیم اصلی یک پاراگراف را یافته و آن را در ذهن بسپارید وجزئیات خارج از موضوع اصلی را حذف کنید.(بهترین راه اینه که یکبار خودت بعدش کتاب ببندی درس پیش خودت پس بدی) ۱۳ با صدای بلند مطالعه نکنید. سرعت ادا کردن و صحبت کردن بسیار کمتر از ظرفیت یادگیری و مطالعه شماست. در فرایند مطالعه میبایست فقط چشمها و مغز درگیر باشند. سرعت قوه بینایی شما بسیار بیشتر از سرعت تکلم شماست. بنابراین از تلفظ حروف و واژه ها حین مطالعه خودداری کنید.(بلندخواندن دروس باعث کاهش سطح انرژی و در کنار اون خستگی برای کنکوری ها میشه که ساعت مطالعه اونا و وعده های آستانه خستگی شون رو کاهش میده؛ فقط در یک صورت که مطلب خیلی بد قلق و سخت بود یا محیط اطراف پر سر و صدا زیاد داشت می تونید بلند بخونید بطور موقت تا گوش هم مطلب رو بشنوه) ۱۴ ما حین خواندن  در ذهن خود نیز اصوات مرتبط با حروف و واژه ها رابیان میکنیم. این همان ندای درون شماست زمانی که به اصطلاح در دلتان مطلبی را میخوانید. یعنی ما پس از دیدن یک کلمه صبر میکنیم تا صدای مرتبط با آنکلمه (تلفظ) در ذهنمان کامل شود سپس به سراغ  کلمه بعدی میرویم. این عادت نیز سرعت مطالعه شما را کاهش میدهد. به یاد داشته باشید که حذف  کامل این صداها در مغز و ذهن غیر ممکن است اما میتوان آنها را به حداقل رساند. ۱۵ درمحیط مطالعه خود هر عاملی که موجب پرت شدن حواس شما میگردد را حذف کنید.(بخصوص گوشی) ۱۶ هر میزان که شما با واژگان و اصطلاحا تیک زبان آشنا تر  و مانوس تر باشید درک بهتری نیز از متون نگاشته شده به آن زبان خواهید داشت. بنابراین تا میتوانید واژه و اصطلاح جدید بیاموزید. ۱۷ تمرین کنید، تمرین کنید.تا میتوانید تند خوانی را تمرین کنید. تند خوانی نیز همچون سایر مهارتها نیاز به ممارست دارد.(ثبت رکوردهای تعداد قرائت واژگان در دقیقه و رقابت با خود بهترین راه هست) ۱۸ تمرکز خود را حین مطالعه حفظ کنید. بدین مفهوم که در حین خواندن مطلبی در آن واحد به چیز دیگری فکر نکن و حتی اگر فکری جز مطالعه به سرت زد اون فکر مزاحم رو در جایی یادداشت کن و قول بده در وقت مناسبی بهش بپردازی ؛ شرطی سازی مکان مطالعه فقط و فقط برای مطالعه و نه اسمس بازی و خوابیدن و بازی و فکر و خوردن و ....هم میتونه تا حد زیادی به افزایش تمرکز و دقت و در کنارش افزایش سرعت و بازده مطالعه شما موثر باشه .

۰

نحوه مرور و جمع بندی دروس!

شاید در نگاه اول، مرور و جمعبندی کل مطالب مطالعه شده در تابستان (مباحث درسی دوره دبیرستان)، در طول یک هفته از دیدگاه اکثر دانشآموزان،کاری سخت یا حتی غیر ممکن به نظر بیاید. اما اگر کمی تامل نمایید، در گذشته نیز کارهایی از این دست را به نحوی انجام دادهاید. (مثل مرور سریع چند دقیقهای کل یک کتاب قبل از هر امتحان) که تنها فرق آن با شرایط فعلی در میزان حجمش خواهد بود. 

هر چند اصول کلی کار، یکسان میباشد. در ضمن شما در طول چند ماه آینده نیز از این دست مرورهای سریع و کوتاه، زیاد پیش رو خواهید داشت و آخرین آن هم، مرور یک هفته مانده به کنکور میباشد. که حجم کار در آن زمان بیشتر از حجم فعلی است. 

برای این که بتوان از این فرصت کوتاه یک هفتهای، نهایت استفاده را برد بهتر است به چند نکته ذیل توجه نمایید:

1.از پرداختن به مباحثی که هیچگونه تسلط اولیه روی آنها ندارید، خوداری کنید زیرا جزء اتلاف وقت چیزی عاید شما نخواهد شد. یادگیری مباحث ضعیف در یک فرصت کوتاه امکانپذیر نبوده و شما نمیتوانید همه مراحل لازم تست زنی را پشت سر بگذارید.

2.تجربه ثابت کرده است با نزدیک شدن به روز آزمون، ممکن است تعدادی از دانشآموزان دچار اضطراب و استرسهای کاذب شوند. که همین موضوع می تواند تا حدود زیادی از سطح یادگیری دانشآموز نسبت به گذشته بکاهد به همین دلیل توصیه میشود از یادگیری اولیه مباحث سخت و دشوار (استدلالیها) در این روزهای آخر پرهیز شود.

3.همیشه فرصتهای کوتاه، زمان مناسب تری برای مرور و جمعبندی مباحث حفظیتر (مطالبی که قابلیت فراموشی بیشتری دارند) است. باید بتوان از حافظهی کوتاهمدت نیز برای پاسخگویی به تستهای مربوط به این نوع مباحث، سود جست.

4.با توجه به میزان تسلط هر دانش آموزی، مباحث آزمون بعدی، به سه قسمت تقسیم میشود؛ مباحث قوی، مباحث متوسط و مباحث ضعیف

الف. در قدم اول، مباحث ضعیف را، با خیال راحت کنار بگذارید. در ضمن نگران هم نباشید زیرا در آزمونهای بعدی در طول سال، فرصت خواهید داشت، همه آنها را به طور کامل مطالعه کنید. 

ب.در قدم دوم مباحث متوسط را مورد بررسی قرار دهید و با تمرکز روی قسمتهای مهم کتاب و زدن تستهای غلط و نزده این گونه مباحث (که از قبل علامت زده بودید)، مهارت خود را برای پاسخدهی به تستهای ساده و متوسط مباحث فوق، افزایش دهید.

ج.در قدم سوم، با مرور خلاصهها، فرمولها، نکات مهم و خط کشیده در کتاب و کار روی تستهای مهم هر مبحث (آن دسته از تستهایی که شامل مفاهیم اصلی مطالب درسی هستند.) آمادگی خود را برای پاسخدهی به تستهای مباحث قوی را نیز به حداکثر برسانید.

هـ.توصیه میشود بعد از تعیین مباحث ضعیف، متوسط و قوی خود، سیاستهای برخوردی خود را نیز با این مباحث مشخص کنید یعنی اینکه برای مرور هر مبحث یا کتابی از کدام منابع و تستها استفاده خواهید کرد و چه مدت زمانی برای هر کدام لازم خواهید داشت.

6.توجه نمایید عدم دقت در رعایت بند پنجم، سبب خواهد شد که برای یک مبحث یا کتاب خاص بیش از حد نیاز، زمان صرف نمایید که این امر موجب میشود وقت کافی برای مرور سایر مباحث ضروری نداشته باشید. 

7.امکان دارد عدم مرور کافی مباحث قوی، بخصوص در عمومیها، سبب شود حتی نتوانید به سوالات متوسط مباحث فوق هم پاسخ دهید پس مرور مباحث قوی را در اولویت خود قرار دهید.

۲

توصیه هایی برای کمتر شدن بی دقتی

روزبه خاکسار/ مشاور تحصیلی

 

واقعاً نمیدانم با این بیدقتیم چکار کنم، گفته بود (وجود ندارد) من (وجود دارد) گرفتم... باید برم دوباره دبستان جمع و تفریق بخونم (48 تقسیم بر 2 را 14حساب کردم)... نوشته بود همه موراد به جز زیر به جز هم خط کشیده بود من به جز را ندیدم ... گزینه را اشتباه پرکردم و... اینها مشتی از خروار بیدقتی است که در امتحان دچار میشویم. 

وای که بعد از امتحان وقتی متوجه آن
ها میشویم چه افسوس و غمی که نمیخوریم. با خودم عهد میکنم که در آزمون بعدی جدی باشم، دقیق بخوانم، عجله نکنم، با تمرکز محاسبه کنم، سؤال و گزینهها را تا آخر بخوانم. در ابتدای جلسه حواسم هست، اما در ادامه انگار که غرق آزمون میشوم و دوباره همان آشه و همان کاسه...!

 

چند نکته:

●بیدقتی برای همه است، یکی کمتر و یکی بیشتر.

●دقت اکتسابی است وذاتی نیست. دست روی دست نگذار که (من بیدقتم و دیگر کاری نمیشود کرد ). راههایی هست که میتوان میزان بیدقتی را در امتحان کاهش داد.

●برای هر انسانی طبیعی است که اشتباه کند اما غیر طبیعی است که اشتباهاتش را تکرار کند.

               

1-مدیریت زمان داشته باش 

(اصلاً نمیدونم چه جوری گذشت. وقتی به زبان رسیدم، 5 دقیقه از زمان دروس عمومیمانده بود. من به 10 سؤال جواب دادم که 5 سؤال را غلط جواب دادم)

●از کودکی به ما گفتهاند که عجله کار شیطان است. وقتی میخواهیم کاری را در مدت زمان کوتاهی انجام دهیم، عجله میکنیم و درهمین حالت، میزان دقت ما بهطور معمول کم میشود. برای رفع این حالت باید در جلسهی آزمون،مدیریت زمان داشت یعنی:

●هر درس را در زمان پیشنهادی خودش پاسخ دهید.

●زمان آغاز و پایان هر درس را در بالای سر آن درس در دفترچهی سؤال بنویسید و به آن پایبند باشید.

●روی سؤالات مکث بیش از حد نکنید و سؤالات وقتگیر را علامت زده و در انتها پاسخ دهید.

●گاهی به ساعت نگاه کنید و به زمان توجه داشته باشید.

 

2- استفاده از تکنینک خطبر

(آقا باید صورت سؤال را چند بار بخونم تا آن را بفهمم؟! آقا چشمم انگار بین خط و خطوط سرگردانه، متر را ثانیه حساب کردم و لیتر را میلی لیتر و...)

برای رفع این مشکل، دست یا قلمتان روی سؤال باشد و کلمه به کلمه، سؤال و گزینهها را بخوانید. به هر کلمه کلیدی که رسیدید، دور آن دایره بکشید. دقت کنید، گفتم دور آن دایره بکشید، نگفتم زیر آن خط بکشید.

تبصره: بعضی از دوستان کنکوری هستند که در روش خطبر آنقدر کُند عمل میکنند که وقت زیادی را برای خواندن سؤال صرف میشود. باید حواستان باشد که وقتی میگویند 30 سؤال ریاضی در 43 دقیقه، منظور ایناست که برای هر یک، سؤال را بخوانید، گزینهها را نگاه کرده، محاسبه و جواب را درپاسخبرگ علامت بزنید. پس سعی کنید سرعت و حرکت دست یا قلم روی سؤال و گزینهها تا جایی که امکان دارد با سرعت خواندن چشم هماهنگ شود.

 

3-حفظ آرامش در برخورد با سؤالات بسیار ساده 


(آقا
سؤالش عین آب خوردن بود نمیدونم چرا بیدقتی کردم ؟!)

بسیار اتفاق افتاده است که دانشآموزان ممتاز در سؤالات ساده بیدقتی میکنند و این خود به دلیل خوشحالی درونی از برخورد با سؤال ساده و کاهش غیر ارادی دقت در این سؤالهاست. خوب است بدانید که طراحان محترم از این قضیه باخبرند و دامهای آموزشی را در سؤالات ساده جاسازی میکنند. لذا وقتی با سؤال ساده مواجه میشوید، باید بیشتر هم دقت کرد. دفترچه را در دست بگیرید، گردن را به جلوتر خم کنید، محکمتر بشینید و... یعنی با یک تغییر فیزیکی در خود، سعی کنید تمرکز و دقتتان را افزایش دهید.

 

4-نظم در نوشتن و استفاده از مداد و پاسخبرگ در خانه 

( آقا جای محاسبه در امتحان خیلی کمه، نمیشه با خودمون چکنویس ببریم؟!)

یکی از علتهای بیدقتی در جلسهی آزمون درهم و برهم نوشتن محاسبات در دفترچهی سؤال است. یعنی خیلی بینظم و نامرتب، محاسبات را در دفترچه انجام میدهیم. جواب یک سؤال در جواب دیگر میرود و گاهی آنقدر شلوغ میشود که راه حل خود را گم میکنیم و ناچاریم دوباره آنرا بنویسیم. یادتان باشد در جلسهی کنکور نمیتوانید با خود چکنویس ببرید. 

پس در خانه چک
نویسهای خود را باریک کنید تا عادت کنید که در جای محدود، محاسبات را انجام دهید. درضمن تا آنجا که امکان دارد از مداد برای نوشتن و محاسبه استفاده کرده تا در جلسه به نوشتن با مداد عادت کنید. برای کسانی که در امتحان اشتباه پرکردن گزینهها را دارند، توصیه میشود که حتماً موقع تستزنی در خانه از پاسخبرگ استفاده کنید و دقت در پر کردن آنرا تمرین کنید.

تبصره 1:هر گاه در جواب به اعداد 1تا 4 رسیدیم، کمی مکث کرده و بعد پاسخبرگ را پر کنیم. مثلاً بسیار دیده شده است که جواب مسأله عدد (1) است و این پاسخ در گزینهی دوم قرار دارد و شما گزینهی (1) را انتخاب میکنید. 

تبصره 2:هر 10 سؤال شمارهی سؤال و شمارهی پاسخ در پاسخبرگ را چک کنید تا از ردیف پرکردن گزینهها مطمئن شوید.

 

5- دفترچه بیدقتیها را تهیه کنید

 (آقا باز هم مثل همیشه بیدقتیهای تکراری؟!)

این کار بسیار مثمرثمر است. بعد از هر آزمون، لیستی از همهی بی دقتیها که در امتحان داشتید را تهیه کنید و آنچه را که بیدقتی کردهاید در دفتری برای خودتان شرح دهید. مثلاً بیدقتی در صورت سؤال داشتم و کلمه نمیباشد را باشد خواندم و یا بیدقتی در محاسبه داشتم و 4 در 6 را 10 حساب کردم! ببنید شب قبل از هر آزمون، مروری بر دفترچهی بیدقتیهای خود بکنید. مطمئن باشید ذهنتان بهصورت ناخودآگاه در امتحان بعدی از ارتکاب بیقتیهای قبلی حذر میکند.

 

6- تمرینات زماندار انجام دهید 

(آقا همیشه وقت کم میآورم؟!)

حتماً در مباحثی که به تسلط رسیدید، تمرینات زماندار انجام دهید. قرار نیست فعلاً سرعت عمل خیلی خوبی داشته باشید و برای هر درس به زمان کنکور برسید. اما باید تمرین کنید و سعی کنید با افزایش سرعت خواندن و محاسبه کردن و تست زدن، دقت خود را نیز بالا ببرید. بهترین منبع در این مورد دفتر کار آزمون است. که بسیار سودمند است و باید در هفتهی پایانی بهصورت زماندار به همراه پاسخبرگ کار شود.

 

7-صبحانه و استراحت کافی در شب قبل


(آقا تا صبح بیدار بودم و درس می
خواندم )

قبل از آزمون، 6 تا 8 ساعت خواب شب ضروری است. بسیاری از دانشآموزان برای اینکه به مباحث آزمون برسند، تا پاسی از شب بیدار میمانند. دقت کنید برای کنکور، شب امتحانی وجود ندارد که بتوانید همهی مباحث را مرور یا تمام کنید. اگر به 70 درصد آزمون رسیدهاید شب آزمون، قبل از ساعت 11 شب بخوابید. ممکن است تا صبح بیدار بمانید و30 درصد باقیمانده را تمام کنید. 

اما از این غافلید که با عدم استراحت کافی در شب، بی
دقتی در امتحان افزایش مییابد. حوصله کم میشود و یاد آوری مغز کُند میشود و عملاً معلومات شما در امتحان شاید به 40 درصد کاهش یابد. پس بهتر است بخوابید و همان 70 دصد اولی را تثبیت کنید. روز آزمون صبحانه را کامل میل کنید. نگویید که من عادت به صبحانه ندارم. عادت کنید صبحانه بخورید. شام زود و سبک بخورید تا صبح اشتها داشته باشید

 

۳

چگونه خلاصه نویسی کنیم!

پژوهشها نشان داده است دانشآموزانی که در هنگام مطالعه تنها به خواندن مطلب پرداختهاند، نسبت به دانشآموزانی که در هنگام مطالعه زیر مطالب مهم خط کشیدهاند، دارای بازدهی کمتری بودهاند و علت آن است که دانشآموز به مرور، علاقهی خود را نسبت به مطالب از دست داده و نمیتواند به آن توجه کند. 

در نتیجه، مطالب به صورت فعالانه در ذهن پردازش نشده است. شما خودتان ناگهان متوجه شده
اید که در صفحهی 45 کتاب هستید، بیآنکه بدانید در همان پنج صفحهی گذشته، چه خواندهاید، انگار فقط صفحات را ورق زدهاید. پس اگر هنگام مطالعه، زیر برخی مطالب را خط بکشید، حاصل کار مفیدتر از زمانی است که صرفاً مطالب را میخوانید. 



در زمان خط کشیدن زیر مطالب، حالت فعال
تر دارید و سبب میشود که توجهتان به مطالب بیشتر شود و احتمال آنکه مطالب را طوری پردازش کنید که معنای شخصی برایتان داشته باشد، افزایش یابد. با این همه، صرف خط کشیدن زیر مطالب نمیتواند به خودی خود مؤثر باشد. 

چه بسا شما زیر همه
ی سطرهای یک صفحه را خط بکشید و حاصل کار، صفحهای پر از خط در زیر جملات باشد نه یادگیری بیشتر. پژوهشها نشان داده است اگر شما در هر صفحه بیش از 5 4 جمله را با خط مشخص کنید، احتمال کاهش یادگیری وجود دارد. هنگامی که شما بیش از حد در زیر جملهها خط میکشید، نشانهی این است که این وسیله را جانشین توجه واقعی به مطلب و برگرداندن مطلب به زبان خود کردهاید. چیزی که در این عمل باید مد نظر قرار دهید و متمایز سازید، اطلاعات مهم است

 

(یعنی نتیجهگیریهای کلی، تعریفهای کلیدی و جملههای اصلی، که وظیفهی آنها توضیح و تشریح نکات است یا توضیحات فرعی و کل مطلب که در مجموع میتوان آنها را در حاشیهی ذهن قرار داد، بدون اینکه به اندیشهی اصلی مطلب خدشهای وارد آید)

مطالعاتی که در زمینه
ی مقایسهی میزان تأثیر در خواندن تنها، خواندن و خط کشیدن در زیر جملهها، و خواندن همراه با خلاصهنویسی انجام گرفته است، بدون استثنا نشان داده است که خط کشیدن زیر جملهها و یادداشتبرداری، از خواندن تنها و خلاصهنویسی از خطکشی، مؤثرتر است. برای مثال در یک بررسی، مطلبی را برای مطالعه به دانشآموزان دادند و سپس یک آزمون چند جوابی یک بار بلافاصله پس از خواندن مطلب مزبور و یک بار 5 هفته بعد از آنها به عمل آوردند. نتیجه این بود آنها که یادداشت برداشته بودند، نسبت به آنهایی که زیر مطلب را خط کشیده بودند و هر دو اینها نسبت به آن گروه که فقط مطلب را خوانده بودند، برتری داشتند. 

پس باید به هنر خلاصه
نویسی مجهز بود تا از زمان و نیز از امکانات، بیشترین استفاده را کرد. از مزایای دیگر خلاصهنویسی بهرهگیری از یادداشتهای خلاصه در مدت زمان کوتاه و صرفهجویی در زمان، تسهیل در برخورداری از محتویات کتب و جزوات در حجم کم، ایجاد انگیزه در دانشآموزان برای مطالعه، کمک به در خاطر سپردن مطالب و از یاد نرفتن آنها و کمک به تمرکز فکر هنگام خواندن کتاب و جزوه میباشد. 

بسیار اتفاق افتاده که در اولین بار مطالعه
ی یک مطلب، انسان فکر میکند این مطلب، خوب و لازم است و در تلخیص، آنها را میآورد و در نهایت میبیند خلاصه، چیزی از اصل مطلب کم نیست. این به عدم مهارت در خلاصهنویسی بر میگردد یا به عدم آگاهی اجمالی از محتوای آنچه خلاصه میشود و یا به عدم دقت شخص در تفکیک مطالب مهم از کم اهمیت مربوط میشود. 

لذا باید در خلاصه
نویسی نکات زیر رعایت شود:

1 مطالعهی عمیق توأم با یادگیری صحیح مطلب در همان بار اول: دانشآموزان مطالبی را که اولین بار در سر کلاس درس یا کتابها یاد گرفتهاند - خواه با برداشت درست یا غلط - با همان برداشت، مطالب را در ذهن میسپارند و متأسفانه دیده شده که اصلاح یا حذف مطالب که به اشتباه در ذهن سپردهایم، بسیار کار سختی است. 

همین درک نادرست از مطالب شما را دچار سردرگمی می
کند. بنابراین در گامهای اول یادگیری لازم است که پس از مطالعهی عمیق مباحث یا خلاصه نویسی مباحث کلاسی، برای زدودن اشتباهات احتمالی در یادگیری مطالب آن درس، بلافاصله پس از کلاس، یادداشتها را مرور کنیم و مطالب نادرست را اصلاح کنیم.

2 برای درک بهتر، اطلاعات مهم مطالب درسی را خلاصهنویسی کنیم: در یک پژوهش از دانشآموزان خواستند تا به یک مطلب گوش دهند و آن را خلاصه کنند. یک هفته بعد از آنها خواستند که هر چه را دربارهی آن مطلب به یاد میآورند، بنویسند. معلوم شد که احتمال به یاد ماندن اطلاعات مهم خلاصهنویسی شده، 6 برابر مطلب خلاصهنویسی نشده است. 

اگر می
خواهید احتمال ماندن مطالب مهم در خاطرتان بیشتر باشد، از آن یادداشت بردارید و این به معنای یادداشت همهی مطالب نیست، در غیر این صورت نتیجه آن خواهد شد که انبوهی یادداشت، شامل اندکی اطلاعات مهم در کنار مقدار بسیار زیادی نکات مهم دست دوم حاصل آید.

3 یادداشتهای کارا بردارید: یکی از راهکارهای کارا کردن یادداشتها به هنگام ثبت کلمات مهم، عدم به کارگیری کلمات اضافی است. در خلاصهنویسی هر قدر اطلاعاتی با کلمات کمتر و عبارتهای کوتاهتر نقل شود، کارآیی بالاتر است. بنابراین هنگامی که اطلاعات نسبتاً زیادی را در چند کلمه خلاصه میکنیم، یادداشتهای شما کارا هستند. در یادداشتها باید هدفتان این باشد که حتیالامکان مطالب از درس استاد، کتاب و جزوه را در جملههای کوتاه و مفید بگنجانید، این سبب میشود که توجه شما صرفاً به اطلاعات مهم متمرکز شود.

4 از اطلاعات خود دربارهی ساختار و سازمانبندی مطالب بهره ببرید: دانشآموزانی که سازمانبندی مطالب به آنها یاد داده شده است یا قادر به بازسازی ساختار مطلب بودهاند و یا از آنها خواسته شده که مطلب را در ساختاری دیگر تنظیم کنند، نسبت به دانشآموزان دیگر در به یاد آوردن اطلاعات برتری دارند. 

هر چند اغلب دانش
آموزان از ابزارهایی که این ساختار را میسازند، نظیر بندهای مهم مربوط به عنوان کردن مطالب، جملههای اصلی، عنوانهای تقسیمکنندهی مطلب در درون فصلها و نتیجهگیری پایانی، آگاهی ندارند و همهی اینها به مشخص کردن نکات مهم متن کمک میکند. 

بنابراین برای آنکه مطمئن شوید، مهم
ترین اطلاعات را ثبت کردهاید، باید به این گونه عناصر ساختاری توجه خاص بکنید. اینها مثل علائم راهاند که مسیر درست را نشان میدهند. جملههای دارای اهمیت ساختاری زیاد در تعیین ساختار و معنای قطعهای از متن نقش اساسی دارند. این گونه جملهها معمولاً احکام کلی نظیر جملههای اصلی، اندیشههای اصلی، نتیجهگیریها است. اما جملههای دارای اهمیت ساختاری کم را میتوان بیآنکه به اندیشهی اصلی و معنای آن قطعه لطمهای وارد شود، حذف کرد. این جملهها معمولاً مثالها، دلایل و شواهد مربوط به جملههای کلیتری هستند که دارای اهمیت ساختاری کمتری هستند. 

پژوهش
ها نشان داده است که هر چه اهمیت ساختاری جملهای بیشتر باشد، به یاد ماندن اطلاعات موجود در آن بیشتر است. لذا باید از این گونه جملهها یعنی از جملههایی که کلیترین و محوریترین اطلاعات را در بر دارند، یادداشت بردارید و به جملههایی که از لحاظ اهمیت ساختاری، ضعیف و حاوی اطلاعات جزئیترند، توجه چندان نکنید. 

برای داشتن یادداشت
های کارا باید ذهن خود را بر اطلاعات همچون ابزارهای ساختاری نظیر بندهای مربوط به مقدمهچینی (بندهایی که خواننده را برای ورود به مطلب آماده میکنند)، جملههای اصلی، عنوان بخشها و خلاصههای پایانی که راهنمایی هستند برای تشخیص اطلاعات کلیدی که در ساختار مطلب نقشی مهم دارند، متمرکز کنیم. این اطلاعات یادگیری شما را تقویت میکند. 

در خلاصه
نویسی ابتدا باید کلیات موضوع مورد توجه قرار گیرد و موضوعات به صورت نمودار درختی رسم شود، سپس به جزئیات پرداخته شود. در خلاصهنویسی باید دقت کرد که معمولاً ایده و نکتهی اصلی در دو جملهی اول پاراگراف بیان شود و بقیهی پاراگراف شامل توضیحات این مطلب باشد اما این بدان معنی نیست که بقیهی متن مهم نیست بلکه در ادامهی متن باید به کلمات کلیدی مانند: «نخستین»، «مهمترین عامل»، «بیشترین تأثیر»، «نکتهی اساسی»، «در نتیجه» و وجودی بودن یا نبودن افعال توجه کرد. 

بهتر است در خلاصه
نویسی به جای نوشتن برخی عبارات از علامتهای اختصاری که برای شما قابل فهم باشد، بهره ببرید، مثل علامت به جای نوشتن کلمهی افزایش و علامت به جای نوشتن کلمهی کاهش. از آنجا که مطالب خلاصهنویسی شده به صورت یک منبع درسی استفاده میشوند، در خلاصهنویسی مطالب سعی کنید مطالب را تمیز و جذاب بنویسید. 

ارتباط بین مفاهیم را با فلش نشان دهید و طرز ارتباط موضوعات اصلی و فرعی را به کمک نمودار درختی نمایش دهید تا به درک بهتر مطالب کمک کند. در هنگام مطالعه
ی مباحث درسی ابتدا به کشیدن خط در زیر مطالب اصلی، مهم و با اهمیت بپردازید و سپس خلاصهنویسی کنید زیرا انجام دو فعالیت مجزا، یادگیری و خلاصهنویسی در یک زمان واحد، باعث ایجاد اخلال و عدم تمرکز در انجام هر دو عمل میشود. 

خلاصه
نویسی شما چنانچه شامل خلاصهی مباحث درسی، نکات مهم در کتاب درسی و جزوات یا تستهای غلط و نزدهی شما در آزمونها و مجموعههای تست باشد، دارای ارزش درسی بالا است و الزاماً نباید فقط از داخل کتاب یا جزوهی شما جمعآوری شود.

نکتهی قابل توجه آنکه هنگام مطالعهی مطالب خلاصهنویسی شده که حاوی خطوط اصلی و پیامدهای مهم است، پی به کم اهمیتی مطالبی ببریم که در زمان خلاصهنویسی مهم جلوه کردهاند و یا به علت گذشت زمان و مرور مطلب، اهمیت اولیه را ندارند. لذا این نکات را حذف کنید. 

در خلاصه
نویسی به انتخاب سبکی مناسب با متن خلاصه شده، رعایت یکنواختی افعال از لحاظ زمان، توجه به حجم مطالب و عدم تصرف در پیامها و محتوای متن اصلی، توجه کنید. در مورد درسهای فرمولی و قاعدهدار مانند درسهای شاخهی ریاضیات، فیزیک، شیمی، منطق، گرامر انگلیسی، قواعد عربی، دستور زبان فارسی و آیین نگارش، اقتصاد و آرایههای ادبی، خلاصهی این درسها از طریق یادداشت فرمولها و قواعد، رسم نمودارهای لازم و طبقهبندی دقیق اجزای هر مبحث فراهم میآید و لازم است جهت تسلط و یادآوری در مرور مباحث خلاصهنویسی شده، برای هر مورد مثالی آورده شود. 

ضمناً چون اغلب قواعد، گاهی به وسیله
ی موارد استثنایی و تبصرهها نقض میشود، این نکات خلاف قاعده نیز باید یادداشت و آموخته شود. در واقع اهمیت استثناها از قواعد خیلی بیشتر است و عموماً، سؤالات مهم و اساسی کنکور از میان این مطالب استخراج میشود. در درسهای همگروه ریاضیات، توجه به این نکته ضروری است که توانایی حل مسائل با توانایی تستزنی خیلی تفاوت دارد و مورد دوم، بسیار دشوارتر و مستلزم تمرین و تکرار فراوان است. 

در خلاصه
نویسی درسهای تشریحی و حفظکردنی از قبیل معارف، تاریخ، جغرافیا، تاریخ ادبیات، جامعه شناسی، علوم اجتماعی، روانشناسی، فلسفه، زیستشناسی، زمین شناسی، ادبیات و شیمی (بخشهای تعریفی و تشریحی) میباید کل هر فصل یا گفتار را بخوانید و مطالب اساسی و مهم را به شکلی برجسته مشخص سازید. آنگاه نکات مشخص شده را در یک دفتر جداگانه یادداشت کنید.

 

۱

گام های آغازین تا بیست گرفتن!

۱۸ گام تا نمره ۲۰

١) جایی مطالعه کنید که قادر به تمرکز باشید.
۲) برگه‌های خلاصه نویسی تهیه کنید.
۳) خودتان را با دیگران مقایسه نکنید.
۴) از خودتان با تغذیه مناسب و خواب کافی مراقبت کرده و از مصرف مواد کافئین‌‌دار که موجب افزایش اضطراب می‌شود، خودداری کنید.
۵) یک روز قبل از امتحان، آزمونی را که حتی الامکان شبیه آزمون واقعی است، انجام دهید. 
۶) زمانی را برای احساس آمادگی و نیز حضور به موقع در جلسه امتحان قرار داده و از هم‌کلاسی‌های مضطرب که درباره امتحان صحبت می‌کنند، دوری کنید. 
۷) ابتدا به آسان‌ترین سوال پاسخ دهید.
۸) وقت و انرژی خود را با نگران شدن و فکر کردن به عواقب امتحان و کنجکاوی درباره اینکه دیگران چه می‌کنند، هدر ندهید.
۹) یک ساعت قبل از امتحان، مطالعه درس را به طور کامل تعطیل کنید و به هیچ وجه قبل از شروع امتحان از یکدیگر چیزی نپرسید، چرا که ممکن است سوالی را بلد نباشید و دچار اضطراب شوید و مطالب دیگر را نیز فراموش کنید. 
۱۰) شب امتحان غذاهای سبک و پرکالری مصرف کنید ، چرا که فعالیت های ذهنی نیازمند مصرف کالری فراوان است وخوب بخوابید تا بتوانید پر انرژی در جلسه امتحان حاضر شوید. 
۱۱) وقتی می‌بینید اضطراب مانع تمرکز حواستان می‌شود و شدت آن به اندازه ای است که مفهوم یک جمله را هم درک نمی‌کنید، خودتان را بیازمایید. کتاب را ببندید و جمله را تکرار کنید. دوباره کتاب را باز کنید و مطلب را با صدای بلند بخوانید. سپس کتاب را ببندید. این بار خواهید توانست مطلب فراگرفته را به خاطر آورید. تمرین و جدیت شما نیرویی عظیم تراز نیروی اضطراب است.
۱۲) اگر حین مطالعه نگرانید و حواستان پرت می‌شود، چند دقیقه استراحت به خود بدهید. حواستان را از رویاها و تخیلات، به محیط اطراف خود پرت کنید و محیط اطراف را توصیف کنید. پس از زنگ استراحت مجددا به مطالعه بپردازیدو فقط مطالعه کنید. این ترفند شما را از حواس پرتی و خیالبافی در حین مطالعه نجات خواهد داد. 
۱۳) توجه داشته باشید که یکی از عوامل موثر و جدی در اضطراب امتحان، انباشته شدن درس‌ها برای شب امتحان است. ضمنا فراموش نکنید، شب امتحان زمان یادگیری درس نیست، بلکه زمان مرور درس است.
۱۴) اضطراب، نوعی احساس فریب انگیز است که به شما القا می‌کند از پس کاری که قرار است انجام دهید، برنمی‌آیید. پس در شرایط اضطراب دست از تلاش و کوشش برندارید و به مطالعه درس امتحانی مشغول شوید اجازه ندهید اضطراب، زمام شما را دردست بگیرد.
۱۵) آرامش روحی و روانی تاثیر زیادی در موفقیت شما دارد. سعی کنید محیط آرام و به دور از تشنج و درگیری برای خود و خانواده و دوستان داشته باشید.
۱۶) روی صندلی محل امتحان نشسته، چند نفس عمیق بکشید.
۱۷) انرژی خود را قبل از جلسه امتحان با بحث‌های بی مورد در باره سئوالات امتحانی از بین نبرید.
۱۸) در تحویل برگه امتحانی به مراقبان عجله نکنید و یک بار پاسخ‌هایتان را مرور کنید. 

19 رو خودم اضافه میکنم

بچه ها ساعت ها و روز ها تجربه من در گشت و گذار روش صحیح مطالعه این بود که اگر شما روحیه مناسب و انگیزه نداشته باشید همه این روش ها مشتی چرندیات نیست

سعی کنین با ارامش روحی برین سراغ درس و همیشه سر کلاس باشید حتی اگه 0 بگیرین

مطمین باشید با توکل به خدا همیشه موفق میشید_

<

تصویر ثابت